Ашәарҭадара/RBAC насгьы ахьшьоу API аӡырқәа
RBAC насгьы ахьшьоу API аӡырқәа
v1.0.x · ирҿыцуп 2026-07-07
AiHummer уи админ-аҿыҵра ихьчоит роль-зылшоу адкылара аиҳаргалара
насгьы ахьшьоу API-аӡырқәа рыла. Ароль ишьоит ауаҩы изауеишьа алшо;
ахьшьоу аӡырқәа шәылшоит аавтоматизациа аҟәша иреалла иаҭаху амацара
аиҳаргалара инаҭара, зегьы зылшо аӡыр аҭара аҵыхәтәи акәымкәа.
Ароль
Админ API насгьы админ UI ахьынӡара аршьоит ароль. Ароль ишьоит ари
принципал избаша аресурстә гәыԥқәа насгьы изԥсахуаша аресурстә гәыԥқәа.
Ароль анапхгара мҩаԥысуеит админ UI «Роли» адаҟьаҟны. Актәиалатәи
иргылоуп ишьаҭоу ароль — owner (зегьы), admin, operator насгьы
member — урҭ аԥхьара-мацара азынхоит (тегдоуп «Ишьаҭоу» бҽаджь ала;
аԥсахра ма аныхра ауӡом). Урҭ адагьы шәылшоит шәхатәы ароль аԥҵара:
ароль аформа иаԥхьалоит ахьӡ, аԥызшьара насгьы аиҳаргалара-таблица —
аресурстә ҟәша 19-ла (аусхәырҭақәа, аиҿцәажәарақәа, амаҭәахәқәа,
аҭаӡырақәа, аплагинқәа, анашьамҭақәа, аиқәшаҳаҭрақәа, API-аӡырқәа насгьы
убас) реиҳарак азы аԥхьареи-аҩреи чекбоксқәа («аҩра» автоматла
«аԥхьара» аанаҵуеит). Ароль зегьы иаарԥшуп зкы субиект уи ахархәо;
дарбанзаалак ароль дызшьаз субиект ыҟазар, уи ныхра ауӡом, ашьара
анырцны имырхаанӡа.
Ароль еидҵаны ахархәа абри асаит иҟоу даҽа адкыларақәа рыцны —
IP аидгылара (allowlist),
аусуратә SSO насгьы
аудит-журнал — убри аҟынтә
администраторатә ҟаҵара зегьы иаԥшьаугьы иаҭаҩуагьы акәхоит.
Ахьшьоу API-аӡырқәа
API-аӡырқәа иманы иануеит аскопқәа, урҭ ныркылоит аӡыр изауаша.
Иарбоу аскопқәа абарҭ ауп:
| Скоп |
Иауеит |
chat |
Ахархәаҩ-азтәи OpenAI-иакәо эндпоинт (ишьҭоу аӡырқәа рзы legacy-хықәкулатәи). |
admin:read |
Аԥхьара-мацара ахьынӡара админ-аресурсқәа рахь (GET /v1/admin/*: анашьамҭақәа, аиҿцәажәарақәа, аналитика насгьы убас). |
admin:write |
Админ API аԥсахлатә ааԥхьара (POST/PUT/DELETE /v1/admin/*). |
mcp |
Иаарту MCP-эндпоинт (POST /v1/mcp). |
a2a |
Иаарту Agent-to-Agent эндпоинт (POST /a2a/message). |
* |
Зегьы зылшо адкылара (иашаны иреиҳаӡоу full-access скоп). |
Убри адагьы, аус ауеит ерагатә <ҟәша>:* wildcard: ҿырԥшла, admin:*
админ ҟаҵара зегьы иурҭоит, аха chat, mcp ма a2a иурҭом —
уи хазы иарбоу скопуп акәымкәа, wildcard алкаа мацара ауп. * мацара
ауп аҿыҵра зегьы ахь адкылара зегьы иурҭо.
Аскопқәа иаҳдырит амиграциа 0073 ала. Ишьҭоу аӡырқәа аус руцоит;
иҿыцу аӡырқәа иарыхҭоу скоп ала иргылар рылшоит, ҿырԥшла, аметрикақәа
мацара зыԥхьо адашбоард зны анашьамҭақәа зԥсахыр зылшаша аӡыр иманыр
ауӡакәа.
[!TIP]
Иреиҵоу-аиҳаргалара иныԥшаа: амониторингтә ма аотчеттә интеграциа
admin:read аӡыр иоуроуп, admin:write акәымкәа — избанзар *
иахьымоу еиԥш акым. * аанхоит зынӡа зегьы ахь адкылара иазҭаху
аӡырқәа мацара рзы.
Иабзоуроу аскоп алхра
- Ачат-клиентқәа (OpenAI-иакәо эндпоинт ааԥхьо) →
chat.
- Аԥхьара-мацара интеграциақәа (адашбоардқәа, аекспортерқәа,
астатус-агәаҭарақәа) →
admin:read.
- Аресурсқәа рыԥҵара ма рыԥсахра зылшо аавтоматизациа (апровизионинг
аусхәырҭақәа, адырра аимпорт, ашедулқәа рхылаԥшра) →
admin:write.
- MCP насгьы A2A клиентқәа → уаҳа-уаҩ
mcp насгьы a2a.
- Break-glass / зынӡа адкылара →
*, аӡыр маҷ-маҷ рҟынтә ирхы
иамоу насгьы регулиарла иҭырҵаны.
[!WARNING]
Ахьшьоу аӡыргьы зны админ API акредентуп. Уи
аҭаӡырақәа рхранилище ма шәхатәы
секрет-менеджер аҟны иштаны изаны, зынакгьы код-хранилище аҟны
акәымкәа, насгьы уи иаабахьазар алшозар иҭырҵа.
Аӡырқәа ишахьшоу
Админ API-аӡырқәа рынапхгара мҩаԥысуеит админ API (/v1/admin/apikeys)
насгьы админ UI рыла, шәара убри аҟны аӡыр ишәаԥуҵоит, уи аскоп
ишәынагалоит, насгьы иаҭахымхозар ишәаԥырхуеит. Избанзар админ API
ахаҭагьы ихьчоуп
OIDC насгьы IP аидгылара ала, аӡыр
аԥҵара — аутентификациа зхыз, аудит зхыз ауп.
Уаҩ узаауеи
AiHummer уи админ-аҿыҵра ихьчоит **роль-зылшоу адкылара аиҳаргалара**
насгьы **ахьшьоу API-аӡырқәа** рыла. Ароль ишьоит ауаҩы изауеишьа алшо;
ахьшьоу аӡырқәа шәылшоит аавтоматизациа аҟәша иреалла иаҭаху амацара
аиҳаргалара инаҭара, зегьы зылшо аӡыр аҭара аҵыхәтәи акәымкәа.
## Ароль
Админ API насгьы админ UI ахьынӡара аршьоит ароль. Ароль ишьоит ари
принципал избаша аресурстә гәыԥқәа насгьы изԥсахуаша аресурстә гәыԥқәа.
Ароль анапхгара мҩаԥысуеит админ UI **«Роли»** адаҟьаҟны. Актәиалатәи
иргылоуп **ишьаҭоу ароль** — `owner` (зегьы), `admin`, `operator` насгьы
`member` — урҭ аԥхьара-мацара азынхоит (тегдоуп «Ишьаҭоу» бҽаджь ала;
аԥсахра ма аныхра ауӡом). Урҭ адагьы шәылшоит **шәхатәы ароль** аԥҵара:
ароль аформа иаԥхьалоит ахьӡ, аԥызшьара насгьы аиҳаргалара-таблица —
аресурстә ҟәша 19-ла (аусхәырҭақәа, аиҿцәажәарақәа, амаҭәахәқәа,
аҭаӡырақәа, аплагинқәа, анашьамҭақәа, аиқәшаҳаҭрақәа, API-аӡырқәа насгьы
убас) реиҳарак азы **аԥхьареи-аҩреи чекбоксқәа** («аҩра» автоматла
«аԥхьара» аанаҵуеит). Ароль зегьы иаарԥшуп зкы субиект уи ахархәо;
дарбанзаалак ароль дызшьаз субиект ыҟазар, уи ныхра ауӡом, ашьара
анырцны имырхаанӡа.
Ароль еидҵаны ахархәа абри асаит иҟоу даҽа адкыларақәа рыцны —
[IP аидгылара (allowlist)](/ab/v1.0/security/network-audit-airgapped),
[аусуратә SSO](/ab/v1.0/security/enterprise-sso) насгьы
[аудит-журнал](/ab/v1.0/security/network-audit-airgapped) — убри аҟынтә
администраторатә ҟаҵара зегьы иаԥшьаугьы иаҭаҩуагьы акәхоит.
## Ахьшьоу API-аӡырқәа
API-аӡырқәа иманы иануеит **аскопқәа**, урҭ ныркылоит аӡыр изауаша.
Иарбоу аскопқәа абарҭ ауп:
| Скоп | Иауеит |
|---|---|
| `chat` | Ахархәаҩ-азтәи OpenAI-иакәо эндпоинт (ишьҭоу аӡырқәа рзы legacy-хықәкулатәи). |
| `admin:read` | Аԥхьара-мацара ахьынӡара админ-аресурсқәа рахь (`GET /v1/admin/*`: анашьамҭақәа, аиҿцәажәарақәа, аналитика насгьы убас). |
| `admin:write` | Админ API аԥсахлатә ааԥхьара (`POST`/`PUT`/`DELETE /v1/admin/*`). |
| `mcp` | Иаарту MCP-эндпоинт (`POST /v1/mcp`). |
| `a2a` | Иаарту Agent-to-Agent эндпоинт (`POST /a2a/message`). |
| `*` | Зегьы зылшо адкылара (иашаны иреиҳаӡоу full-access скоп). |
Убри адагьы, аус ауеит ерагатә `<ҟәша>:*` wildcard: ҿырԥшла, `admin:*`
**админ ҟаҵара зегьы** иурҭоит, аха `chat`, `mcp` ма `a2a` **иурҭом** —
уи хазы иарбоу скопуп акәымкәа, wildcard алкаа мацара ауп. `*` мацара
ауп аҿыҵра зегьы ахь адкылара зегьы иурҭо.
Аскопқәа иаҳдырит **амиграциа 0073** ала. Ишьҭоу аӡырқәа аус руцоит;
иҿыцу аӡырқәа иарыхҭоу скоп ала иргылар рылшоит, ҿырԥшла, аметрикақәа
мацара зыԥхьо адашбоард зны анашьамҭақәа зԥсахыр зылшаша аӡыр иманыр
ауӡакәа.
> [!TIP]
> Иреиҵоу-аиҳаргалара иныԥшаа: амониторингтә ма аотчеттә интеграциа
> `admin:read` аӡыр иоуроуп, `admin:write` акәымкәа — избанзар `*`
> иахьымоу еиԥш акым. `*` аанхоит зынӡа зегьы ахь адкылара иазҭаху
> аӡырқәа мацара рзы.
## Иабзоуроу аскоп алхра
- **Ачат-клиентқәа** (OpenAI-иакәо эндпоинт ааԥхьо) → `chat`.
- **Аԥхьара-мацара интеграциақәа** (адашбоардқәа, аекспортерқәа,
астатус-агәаҭарақәа) → `admin:read`.
- **Аресурсқәа рыԥҵара ма рыԥсахра зылшо аавтоматизациа** (апровизионинг
аусхәырҭақәа, адырра аимпорт, ашедулқәа рхылаԥшра) → `admin:write`.
- **MCP насгьы A2A клиентқәа** → уаҳа-уаҩ `mcp` насгьы `a2a`.
- **Break-glass / зынӡа адкылара** → `*`, аӡыр маҷ-маҷ рҟынтә ирхы
иамоу насгьы регулиарла иҭырҵаны.
> [!WARNING]
> Ахьшьоу аӡыргьы зны админ API акредентуп. Уи
> [аҭаӡырақәа рхранилище](/ab/v1.0/security/vault) ма шәхатәы
> секрет-менеджер аҟны иштаны изаны, зынакгьы код-хранилище аҟны
> акәымкәа, насгьы уи иаабахьазар алшозар иҭырҵа.
## Аӡырқәа ишахьшоу
Админ API-аӡырқәа рынапхгара мҩаԥысуеит админ API (`/v1/admin/apikeys`)
насгьы админ UI рыла, шәара убри аҟны аӡыр ишәаԥуҵоит, уи аскоп
ишәынагалоит, насгьы иаҭахымхозар ишәаԥырхуеит. Избанзар админ API
ахаҭагьы ихьчоуп
[OIDC насгьы IP аидгылара](/ab/v1.0/security/enterprise-sso) ала, аӡыр
аԥҵара — аутентификациа зхыз, аудит зхыз ауп.
## Уаҩ узаауеи
- [Аусуратә SSO](/ab/v1.0/security/enterprise-sso) — ароль зыхьыз ауаа
SAML, LDAP, SCIM ма OIDC рыла рынаутентификациа.
- [Аиҿартәыра, аудит насгьы air-gapped](/ab/v1.0/security/network-audit-airgapped)
— админ API иахьынӡара зыхьынӡалаша иршьаны насгьы аудит-аӡырга цара.
- [Аҭаӡырақәа рхранилище](/ab/v1.0/security/vault) — иуԥҵо аӡырқәа
ахьыкуша.